Waar de discussie in de horeca vaak draait om alcohol, personeel en foodcosts, vindt er tegelijkertijd een veel stillere verschuiving plaats aan de koffiemachine. Koffie was voor veel zaken al jarenlang een stabiele omzetdrager, maar in 2026 verandert de rol ervan zichtbaar. Koffie is niet langer alleen de afronding van een maaltijd of een snelle start van de dag, maar groeit in steeds meer cafés, restaurants en bars uit tot een strategische pijler binnen het verdienmodel.
De opkomst van matcha en plantaardige melksoorten zoals havermelk en amandelmelk is daarin geen toeval. Deze ontwikkeling is een direct gevolg van veranderend consumentengedrag, waarin gezondheid, bewust genieten en beleving samenkomen. Daarmee verschuift koffie van een vanzelfsprekend product naar een bewust gepositioneerd verdienmoment.
Minder alcohol, meer functionele dranken
Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat 45% van de Nederlandse volwassenen niet of maximaal één glas alcohol per dag drinkt. Vooral onder jongere doelgroepen daalt het alcoholgebruik al jaren structureel. Tegelijkertijd zoeken consumenten wél naar alternatieven die speciaal aanvoelen, maar niet onder alcohol vallen.
Daar komt koffie in beeld. Niet de klassieke zwarte koffie, maar:
• Special coffee
• Matcha lattes
• Koffie met havermelk of amandelmelk
• Functionele varianten met minder cafeïne of meer ‘rust’
Deze dranken sluiten perfect aan op hetzelfde moment waarop no/low-alcohol groeit: eerder op de dag, eerder op de avond en vaker doordeweeks.
Matcha: van niche naar mainstream
Matcha werd lange tijd gezien als een nicheproduct voor een kleine, gezondheidsbewuste doelgroep. Inmiddels zien we dat veranderen. Volgens marktonderzoek van IWSR groeit de wereldwijde vraag naar functionele en alcoholvrije dranken jaarlijks met circa 7%, waarbij matcha expliciet wordt genoemd als snelgroeiende categorie binnen out-of-home consumptie (IWSR Drinks Market Analysis, 2024).
Voor horecaondernemers is matcha interessant omdat:
• De inkoop relatief laag is
• De marge per kop hoog ligt
• Gasten bereid zijn meer te betalen dan voor reguliere koffie
• Het product onderscheidend werkt op de kaart
Matcha is geen vervanging van koffie, maar een aanvulling die een ander publiek aanspreekt en een ander moment bedient.
Havermelk en amandelmelk: marge in plaats van idealisme
Plantaardige melk wordt vaak besproken vanuit duurzaamheid of dieetvoorkeuren, maar economisch gezien is het vooral een rationele keuze. Volgens cijfers van de European Coffee Federation is het aandeel plantaardige melk in koffiebestellingen in West-Europa sinds 2020 meer dan verdubbeld.
Voor horecaondernemers betekent dit:
• Een hogere gemiddelde besteding per kop
• Minder verspilling (langere houdbaarheid)
• Bredere doelgroep (lactosevrij, vegan, flexitarisch)
Havermelk is daarbij het populairst, gevolgd door amandelmelk. Niet omdat het ‘hip’ is, maar omdat het beter past bij de smaakbeleving van koffie en matcha. Dat gasten bereid zijn hiervoor bij te betalen, maakt plantaardige melk tot een structurele marge-verbeteraar.
Koffie als vervanger van het alcoholmoment
Waar alcohol traditioneel het belangrijkste verdienmoment was in cafés, verschuift dat moment langzaam. Minder alcohol betekent niet automatisch minder omzet, mits er een alternatief is dat:
• Beleving biedt
• Sociaal geaccepteerd is
• Herhaalbaar is
Koffie, matcha en specialty drinks vervullen die rol steeds vaker. Ze worden niet alleen ’s ochtends, maar ook ’s middags en in de vroege avond besteld. Dat past bij bredere maatschappelijke trends waarin gezondheid en controle belangrijker worden, zonder dat de sociale beleving verdwijnt. Benieuwd naar de andere alternatieven, lees dan onze blog Alcoholvrij wordt mainstream: dit verwacht uw gast in 2026
Wat dit betekent voor horecaondernemers
De koffietrend vraagt geen grote verbouwing of compleet nieuw concept, maar wel bewuste keuzes:
• Zie koffie niet als bijzaak, maar als productcategorie
• Beperk het aanbod, maar maak het onderscheidend
• Positioneer matcha en plantaardige melk expliciet op de kaart
• Koppel prijs aan beleving, niet alleen aan volume
Net als bij no/low-alcohol geldt: wie deze ontwikkeling serieus neemt, creëert nieuwe omzetmomenten zonder extra druk op personeel of keuken.
Tip: Gebruik duurzame herbruikbare koffiebekers om je koffie te serveren en naadloos aan te sluiten bij de duurzaamheidstrend.
Conclusie: klein product, grote impact
De groei van matcha, havermelk en amandelmelk is geen hype, maar een symptoom van een bredere verschuiving in hoe gasten consumeren. Minder alcohol, meer bewust genieten en een hogere waardering voor kwaliteit en beleving.
Voor de horeca in 2026 geldt steeds vaker: niet méér verkopen, maar slimmer. En juist aan de koffiemachine liggen kansen die veel ondernemers nog onderschatten.
Bronnen:
- Trimbos-instituut – Alcoholgebruik in Nederland 2024
- IWSR – No/Low & Functional Drinks Growth Report 2024
- European Coffee Federation – European Coffee Market Report 2024
- Centraal Bureau voor de Statistiek – Horeca en consumptietrends 2024–2025