‘’Van borrel tot beleving – waarom de horeca groeit, maar ondernemers het toch moeilijk hebben’’
De Nederlandse horeca beweegt zich in 2025 tussen herstel en realiteit. De consument trekt weer de deur uit, maar de marges blijven flinterdun. Vooral de verschillen tussen natte horeca (cafés en kroegen) en restaurants worden steeds zichtbaarder. Waar restaurants profiteren van de blijvende “experience dining” trend, worstelen cafés met veranderend drinkgedrag, personeelskrapte en stijgende kosten.
In deze blog kijken we naar de belangrijkste ontwikkelingen, ondersteund met cijfers en openbare bronnen.
Inflatie van de laatste jaren
De laatste jaren ervaren we natuurlijk op brede schaal inflatie, dat merken we allemaal in ons dagelijks leven maar ook op zakelijk gebied. De Horeca Bazaar neemt je graag mee om in te zoomen op deze specifieke stijgingen.
1. Restaurants winnen terrein: cafés blijven achter in de groeirace
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) groeide de omzet van de Nederlandse horeca in het tweede kwartaal van 2025 met +5,5% ten opzichte van een jaar eerder. Binnen de categorie eet- en drinkgelegenheden lag de groei zelfs op +5,9% (CBS, Kwartaalcijfers horeca, 2025).
Restaurants deden het daarin beter dan cafés:
• Restaurants: +6,3%
• Cafés: +5,2%
(Bron: CBS StatLine, “Omzetontwikkeling horeca”, Q2 2025)
De trend is structureel: sinds eind 2023 groeien restaurants steevast harder dan cafés. Bezoekers blijven graag uit eten gaan, maar de gemiddelde baromzet per gast daalt.
2. Meer gasten, minder winst: loondruk en btw drukken de marges
De Nederlandse horeca-cao (Koninklijke Horeca Nederland, 2025–2026) voorziet in een loonstijging van 2,5% per 1 januari 2025 en nog eens 1% per 1 juli 2025. In 2026 volgt een nieuwe verhoging van 2,5%.
Tegelijkertijd blijven energie- en inkoopkosten hoger dan vóór de coronaperiode. De Europese Centrale Bank meldde eerder dat voedselprijzen in de eurozone sinds 2019 met ruim 30% zijn gestegen (ECB Economic Bulletin, 2024).
Daar komt bij dat Nederland een btw-tweedeling kent:
• 9% btw op eten en niet-alcoholische dranken
• 21% btw op alcoholische dranken
Voor cafés betekent dat: hoe groter het aandeel alcohol in de omzet, hoe zwaarder de btw-druk. Restaurants kunnen via combinaties (menu’s, arrangementen) iets beter sturen.
3. De stille revolutie aan de bar: minder alcohol, meer beleving
Na een snel rondje te hebben gedaan hier op het kantoor van De Horeca Bazaar, hoor ik eigenlijk overal hetzelfde; de frequentie van het nuttigen van alcohol gaat naar beneden. Daarnaast zien we de trends van low/no alcohol hier duidelijk terug zoals bijvoorbeeld Stelz. Is dit een golfbeweging? Laten we met elkaar de cijfers induiken.
De verschuiving in drinkgedrag is duidelijk zichtbaar. Volgens het Trimbos-instituut (2024) drinkt 45% van de Nederlandse volwassenen niet of hooguit één glas per dag. Onder jongeren is het zware alcoholgebruik sinds 2015 gestaag gedaald (Trimbos: “Alcoholgebruik in Nederland 2024”).
Internationaal verwacht onderzoeksbureau IWSR dat de categorie no/low-alcoholic beverages tussen 2024 en 2028 met circa 7% per jaar in volume zal groeien (IWSR Drinks Market Analysis, 2024).
Nederlandse brouwers merken dat al: alcoholvrij bier heeft inmiddels een marktaandeel van rond de 7% van de totale bierconsumptie, ondanks een lichte terugval in 2024 (Nederlandse Brouwers, Jaarverslag 2024).
Voor de natte horeca betekent dit:
• Minder liters bier en sterke drank per gast
• Meer vraag naar alcoholvrije alternatieven, mocktails en koffiespecials
• Meer nadruk op sfeer, community en events i.p.v. late-night alcoholverkoop
Reactie van de branche; Café Reinders reageert
Bij De Horeca Bazaar zijn we altijd nieuwsgierig. We zien in de data en in onze directe omgeving duidelijke verschuivingen in drankvoorkeuren, maar speelt dit ook op grotere schaal zoals wij denken? Om dat beter te begrijpen, vroeg ik Joep Kamphorst van Café Reinders in ’s-Hertogenbosch naar zijn ervaringen.
Café Reinders, gelegen in het hart van Den Bosch, is een typisch bruin café. Juist daardoor is het een ideale plek om te onderzoeken hoe de drankbehoefte van gasten verandert en welke trends daar zichtbaar zijn:
In de praktijk merken wij deze trend heel duidelijk. De vraag naar alcoholvrije alternatieven groeit sterk, vooral naar 0.0% speciaalbier. Waar gasten vroeger simpelweg vroegen om “een 0.0%”, willen ze nu weten wélke alcoholvrije varianten we schenken. Daarom hebben we inmiddels acht soorten speciaalbier op de kaart, inclusief laag-alcohol en laag-calorie opties. Die zien we echt goed lopen en we verwachten dat dit blijft groeien, vergelijkbaar met de populariteit van Stelz, die mede door het lage alcoholpercentage zo’n vlucht neemt.
Tegelijkertijd merken we een kleine daling in de afname van regulier bier. Dat hangt waarschijnlijk samen met de toename in alternatieven zoals Stelz. Opvallend is dat deze drankjes ook eerder op de avond besteld worden dan voorheen; het drinkmoment verschuift dus mee met de trend.
Of gasten daadwerkelijk minder drankjes per avond bestellen, durf ik niet met zekerheid te zeggen. Ik merk het zelf niet direct, maar de voorkeuren veranderen wel duidelijk.”
4. Experience dining blijft booming – maar tegen welke prijs?
Restaurants blijven profiteren van de behoefte aan beleving. Volgens het CBS groeide de omzet van restaurants in Q4 2024 met +9,0% jaar-op-jaar. Zelfs met hogere prijzen blijft de vraag stabiel, mede dankzij toerisme en hogere gemiddelde besteding per bezoek.
Wel blijft de margedruk hoog:
• Voedselkosten (foodcost) lopen op door inflatie en schaarste
• Platformen zoals Thuisbezorgd.nl rekenen commissies van rond de 14% per order (bron: JET jaarverslag 2024)
• Internationale spelers zoals Uber Eats hanteren variabele fees van 20–30%
De uitdaging: bezorging kan omzet opleveren, maar levert vaak minder winst op dan dine-in. Restaurants herzien daarom hun kanaalmix en stimuleren directe bestellingen of afhalen.
Reactie van de branche; Café Reinders een bruin café en hun oplossing
Ik wil heel graag een bruine kroeg blijven, ik denk juist dat de bruine kroegen het sinds een paar jaar weer beter doen. Maar dat is mijn mening, van wat ik zie in de stad. Wij doen niet zoveel gekke dingen, we hebben hier wel een tijdje eten gedaan maar dat snijdt in je drank verkoop. Dus dit is wel een bewuste keuze, mijn doelgroep moeten op andere manieren worden gestimuleerd.
''Of je bent een café of een restaurant of een borrel café.''
5. Nieuwe winstkansen: zo houden slimme ondernemers hun marges overeind
Zowel cafés als restaurants zoeken naar nieuwe manieren om de marges gezond te houden.
Een aantal strategieën die in Nederland zichtbaar zijn:
• Cafés verbreden hun formule met lunch en borrelhapjes (valt onder 9% btw).
• Restaurants werken met kleinere menukaarten en seizoensprijzen om voedselkosten te beheersen.
• Afhalen en eigen bezorging worden aantrekkelijker door lagere platformkosten.
• No/low-dranken worden niet meer als niche, maar als winstgevende productlijn gepositioneerd.
•
Deze trends passen bij een bredere verschuiving: minder focus op volume, meer op beleving en loyaliteit.
De horeca in 2025 in cijfers – wat de data écht zegt
| Indicator | Cijfer / trend | Bron |
| Horecaomzet (NL, Q2 2025) | +5,5% j/j | CBS StatLine |
| Groei eet- en drinkgelegenheden | +5,9% j/j | CBS StatLine |
| Restaurants vs. cafés | +6,3% vs. +5,2% | CBS StatLine |
| Loonstijging horeca 2025 | +2,5% jan +1% juli | KHN, Cao Horeca 2025–2026 |
| Alcoholvrij aandeel NL-biermarkt | ±7% | Nederlandse Brouwers |
| No/Low-alcohol groei 2024–2028 | +7% | CAGR (wereldwijd) IWSR |
| Thuisbezorgd commissie | ±14% | JET Annual Report 2024 |
| Voedselprijsstijging sinds 2019 | +30% | ECB Bulletin 2024 |
Conclusie: 2026 vraagt om scherpte, creativiteit en lef
De Nederlandse horeca staat er in 2025 beter voor dan in de afgelopen jaren, maar het succes is minder vanzelfsprekend dan volle terrassen doen vermoeden. Consumenten blijven graag uit eten en zoeken steeds meer beleving, maar tegelijkertijd verandert hun drinkgedrag, blijven de kosten stijgen en wordt de marge steeds verder onder druk gezet.
Restaurants groeien harder door de blijvende vraag naar “experience dining”, terwijl cafés zich moeten aanpassen aan veranderende voorkeuren en een daling van traditionele alcoholverkoop. Ondernemers zoals Café Reinders laten zien dat je niet altijd hoeft mee te bewegen met elke trend, zolang je maar een duidelijke keuze maakt in je concept en begrijpt wat jouw doelgroep wil.
Wat wel voor iedereen geldt: winst komt steeds minder uit volume en steeds meer uit slimme keuzes. Denk aan een doordachte menukaart, variatie in aanbod, het benutten van 9%-categorieën, een sterke sfeerbeleving, directe bestellingen en het strategisch inzetten van no/low producten.
De horeca van 2026 draait om balanceren: tussen gastvrijheid en kosten, tussen beleving en bedrijfsvoering, tussen groei en realisme. Wie die balans weet te vinden én durft te blijven innoveren heeft ook de komende jaren volop kansen.
Bronnen
- CBS StatLine, Omzetontwikkeling horeca (2024–2025)
- Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Cao Horeca 2025–2026
- Trimbos-instituut, Alcoholgebruik in Nederland 2024
- IWSR Drinks Market Analysis, No/Low Alcohol Growth Report 2024–2028
- Nederlandse Brouwers, Jaarverslag 2024
- Just Eat Takeaway, Annual Report 2024
- Europese Centrale Bank (ECB), Economic Bulletin 2024